راه‌های افزایش قدرت تخیل چیست؟ - پرورش ذهن - مجله اینترنتی واگن هفت
قدرت تخیل

راه‌های افزایش قدرت تخیل چیست؟

راه‌های افزایش قدرت تخیل عبارت‌اند از:

۱. سر و کار داشتن با هنر

اعم از هنر مکتوب (ادبیات شامل شعر و داستان، نمایشنامه، فیلمنامه و نثر) و هشت هنر غیرمکتوب موسیقی، هنرهای دستی مانند مجسمه سازی، شیشه گری، و …، هنرهای ترسیمی شامل نقاشی، خطاطی، عکاسی، و …، معماری، حرکات نمایشی، هنرهای نمایشی شامل سینما، تئاتر و … .

۲. خلاقیت ریاضی

 به این راهکار می‌گویند خلاقیت ریاضی؛ ما ده دوازده شکل نامدار که بیش‌تر نداریم؛ مربع، دایره، بیضی و مانند آن؛ اشکال بی‌نام در ذهن‌تان جعل بکنید، بعد احکام‌شان را استخراج کنید. شکلی که هیچ کدام از این‌ها نباشد. مثلاً من شکلی را تصور کنم که یک نیم‌دایره یکی از اجزائش است، یک ضلع دیگرش هم یک خط است، یک ضلع دیگرش یک خط است، یک ضلع دیگرش یک خط دیگر است؛ به این می‌گویند خلاقیت ریاضی؛ ما چون چند شکل نامدار بیش‌تر نداریم، اشکال بی‌نام وضع کنید، بعد بگویید احکام این اشکال چه هستند. همان‌طور که می‌گوییم مساحت دایره «مجذور شعاع ضرب در عدد پی است» یا محیط دایره مثلاً «قطر ضرب در پی است» بیاییم مساحت این را هم تصور کنیم چگونه به دست می‌آید محیط این‌ها را و احکام آن‌ها؛ مثلاً می‌گوییم در مثلث متساوی‌الساقین نیم‌سازی که از رأس می‌آید.

۳. تجربه‌های زندگی دیگر

 مثلاً مادربزرگ من نمی‌تواند تصور کند که آدمی مسلمان نباشد و آدم خوبی باشد؛ آن وقت من دستش را بگیرم ببرمش در چین یا ژاپن، بگویم مادربزرگ این‌ها مسلمان نیستند، اما زندگی‌شان را نگاه کن! تمام آنچه تو خوبی می‌دانی، در زندگی‌شان هست مگر این‌که (می‌گویند یک عالم سنی و یک عالم شیعه با هم بحث می‌کردند بر سر خوب و بد بودن عمر؛ وقتی همه گفتند و خسته شدند، ناگهان به ذهن عالم شیعه این استدلال آمد که اگر عمر آدم خوبی بود، چرا اسمش عمر بود؟) مادربزرگ ما هم بگوید چرا اسم‌شان محمد و حسین و سکینه و رقیه نیست؟ دیدن form of life [شکل زندگی]هایی که غیر از form of life [شکل زندگی]های ماست، قدرت تخیل ما را افزایش می‌دهد و شما می‌بینید هنوز پدران و مادران ما این حرف را می‌زنند [که فلانی] یهودی است ولی خیلی آدم خوبی است، یا فلانی مسیحی است [ولی] این‌قدر آدم نازنینی است! بدی را که می‌گویند، انگار قرار بوده خوبی منحصر باشد به مسلمانان! حالا نمی‌دانم چه‌طور شده که یک مسیحی خوب شده!

۴‏‎. سر و کار داشتن با برهان‌های ذوالحدین

 در منطق برهانی وجود دارد به نام «برهان ذوالحدین» یا «ذوالقرنین» که می‌گوید یا این کار را باید بکنید یا این کار را. می‌بینید راست می‌گوید؛ مثلاً این کار را بکنید، فلان نتیجه را دارد. حالا می‌گویند هر چه شما با این موارد سر و کار داشته باشید و بتوانید یک شق سوم برایش پیدا کنید، که نه به این تالی فاسد دچار شوید نه به آن تالی فاسد؛ که برهان‌های ذوالحدین را تبدیل کنید به برهان‌های «ذوالحدود».

مثلاً می‌گویند: یک کسی آمده یک شمشیری را به شما امانت داده، به شرط این‌که هر وقت امانتش را خواست، بهش پس بدهید. بعد آمده می‌گوید شمشیرم را می‌خواهم؛ می‌گویم برای چه می‌خواهی؟ می‌گوید می‌خواهم بروم سر فلانی را ببرم. ما از سویی از لحاظ اخلاقی وظیفه داریم شمشیرش را پس دهیم، و از لحاظ دیگری وظیفه داریم کمک نکنیم به کشته شدن یک آدم. حالا اگر شمشیرش را بدهیم، ادای امانت کرده‌ایم، اما کمک به کشته شدن مقتول [هم] کرده‌ایم؛ اما اگر ندهیم، ادای امانت نکرده‌ایم، ولی کمک به کشته شدن مقتول [هم] نکرده‌ایم. اما شما می‌توانید راه‌های دیگر را تصویر بکنید؛ مثلاً شمشیرش را بدهم، بعدش با شمشیر خودم در مقابل او می‌ایستم. این یعنی ابداع شاخه‌های اول و دوم و سوم تا nم.

۵. فکر کردن به جهان های ممکن

 مثلاً تصور کنید همه چیز جهان همین که هست بود، اما انسان فقط بینی نداشت! ببینید چه چیزهایی از جهان عوض می‌شد. فرض کنید همه‌ی جهان دست به ترکیبش نخورد، فقط انسان‌ها بینی نداشته باشند. عینک‌ها را باید گونه‌ی دیگری درست کنند. حالا اگر شما توانستید بیست مورد تفاوت دیگر در جهان بگویید، آن وقت هرچه بیش‌تر بتوانید، قدرت تخیل بیشتری وجود دارد.

من یک وقتی به یکی از دانشجویان گفته بودم، او رفته بود بیست و چند تا تغییر در جهان را حدس زده بود – خیلی تخیل وسیعی داشت! – ما باشیم می‌گوییم اگر عینک‌ها این‌گونه نباشند، جای عینکی‌ها عوض می‌شود! اما آیا مورد دیگری به ذهن‌تان می‌آید؟

منبع از درس گفتارهای مصطفی ملکیان در مورد قدرت تخیل بشر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

دسته ها: مهارت‌های زندگی
برچسب ها: ,
مطالب مرتبط
عادت های اشتباه
عادت های اشتباه که زودتر پیرتان می کند
تلویزیون دیدن کودکان
تلویزیون دیدن کودکان چه آثار مخربی دارد؟
فهرست