با جعبه دنده های AMT، CVT و DCT آشنا شوید - مجله اینترنتی واگن هفت
جعبه دنده

با جعبه دنده های AMT، CVT و DCT آشنا شوید

طی سالیان اخیر، انواع و اقسام خودرو به فرم‌های سدان، هاچ‌بک و شاسی‌بلند به کشورمان وارد شده و یا مونتاژ شدند. این خودروها اغلب به جعبه دنده های جدیدی مجهزند که در گذشته نامشان را کمتر شنیده و یا شناخت چندانی با کارکرد فنی آن‌ها نداریم. نسخه‌های متداول در بازار از جمله پرشمارترین این عبه دنده ها می‌توان به نسخه‌های AMT،DCT  و CVT اشاره کرد. در این متن سعی نمودیم که به نحوی مختصر شما خوانندگان عزیز را با کارکرد هر یک از این سیستم‌های انتقال قدرت آشنا نماییم.

جعبه دنده AMT

جعبه دنده

این تیپ از جعبه‌دنده اغلب در سری 200 برلیانس مونتاژ کشورمان عرضه می‌شود. AMT در واقع مخفف عبارت AUTOMATED MANUAL TRANMISSION است که در لغت به معنای جعبه‌دنده دستی اتوماتیک شده است. این سیستم نخستین بار، در سال 1996 میلادی توسط شرکت خودروسازی ب‌ام‌و به بازارهای جهانی معرفی شد.

جعبه دنده AMT در واقع همان نسخه دستی است با این تفاوت که فرایند تعویض دنده و کلاچ‌گیری در آن به وسیله یک مجموعه رباتیکی هوشمند انجام می‌گیرد. در این تیپ از جعبه‌دنده ، پدال کلاچ از زیر پای راننده حذف شده است، چون عمل کلاچ‌گیری به طور خودکار و توسط یک برنامه کامپیوتری و یک سامانه الکتریکی انجام می‌شود.

دنده ها در این جعبه‌دنده می‌تواند به صورت اتوماتیک و با هدایت سیستم مدیریت کامپیوتری تعویض شوند، هر چند که راننده نیز می‌تواند به صورت دستی نیز در کار این سیستم دخالت کرده و دنده‌ها را خود سبک یا سنگین کند. در این وضعیت نیز فرمان راننده مبنی بر سبک یا سنگین کردن دنده‌ها مانند جعبه‌دنده های موسوم به تیپ‌ترونیک و به صورت «مثبت» و یا «منفی» است و در نهایت فرمان راننده به صورت یک پالس الکتریکی به سیستم می‌رسد و ادامه کار همچنان برعهده واحد مدیریت کامپیوتری و مجموعه الکتریکی است.

در سطح بین‌المللی، این سیستم جزء سیستم‌های پیشرفته محسوب شده و از جایگزین‌های جعبه‌دنده دستی به حساب می‌آید. مزیت اصلی جعبه‌دنده AMT شامل بهای کم، سادگی تعمیرات، کاهش مصرف سوخت، افزایش راندمان، افزایش عمر قطعات خودرو و راحتی در هنگام رانندگی است.

جعبه دنده CVT

جعبه دنده

CVT مخفف عبارت CONTINUOUSLY VARIABLE TRANSMISSION  و در لغت به معنای «سیستم انتقال قدرت متغیر پیوسته» است. این تیپ از جعبه دنده را ما عمدتاً در خودروهای مونتاژ داخل از جمله چری تیگو 5، آریزو 5 و 6، جک S3 و انواع خودروهای وارداتی همچون نیسان جوک و میتسوبیشی ASX و غیره می‌بینیم.

برخلاف نسخه معمولی جعبه دنده اتوماتیک، در نسخه CVT برای تعویض نسبت دنده از قطعه‌ای به نام چرخ دنده خبری نیست. در عوض، پروسه انتقال قدرت و گشتاور پیشرانه توسط مجموعه‌ای از چرخ دنده‌های خورشیدی و سیاره‌ای همراه با تسمه‌های فولادی و روی دو قرقره یا پولی انجام می‌پذیرد. در این نسخه از جعبه دنده ، از کلاچ تر یا هیدرولیک سانتریفیوژ استفاده شده و امکان دست‌یابی به نسبت دنده‌های نامحدود بین مقادیر حداقل و حداکثر وجود دارد. در کل، جعبه دنده CVT از وزن کمتر و ساختار فنی ساده‌تری نسبت به انواع معمولی اتوماتیک برخوردار است.

قابلیت انعطافی که در جعبه دنده CVT وجود دارد موجب می‌شود که از مصرف کمتر و تعویض دنده نرم‌تری در قیاس با جعبه دنده اتوماتیک معمولی برخوردار باشد اما در مقابل از هیجان کمتری نسبت به آن برخوردار بوده و تا حدی حالت یکنواخت و کم حسی را در هنگام راندن خودرو به مالک آن القاء می‌کند و حتی در مواردی که عایق‌بندی خودرو ضعیف باشد صدای زوزه مانندی را هم به داخل اتاق انتقال می‌دهد. در عین حال، هزینه تعمیراتی جعبه دنده CVT هم اغلب از انواع معمولی اتوماتیک بیشتر است.

جعبه دنده DCT

جعبه دنده

DCT مخفف عبارت DUAL CLUTCH TRANSMISSION و در لغت به معنای «سیستم انتقال قدرت دوکلاچه» است. کاربرد این تیپ از جعبه دنده را در خودروهای وارداتی و مونتاژ داخل از جمله فولکس‌واگن پاسات، پورشه باکستر، چری تیگو 7 وغیره می‌بینیم. این جعبه دنده نوعی از گیربکس اتوماتیک است با این تفاوت که در نسخه DCT از دو کلاچ برای قطع و وصل کردن نیرو جهت چرخ دنده‌های زوج یا فرد استفاده شده و چرخ دنده‌های زوج و فرد در این جعبه دنده در دو محور مستقل از هم جای می‌گیرند.

به صورت خلاصه می‌توان گفت در این سیستم، کلاچ‌های جعبه دنده مستقل از یکدیگر عمل نموده و یک کلاچ، چرخ دنده‌های فرد و آن دیگری، چرخ دنده‌های زوج را کنترل می‌کند. با استفاده از این راهکار، دنده‌ها بدون قطع جریان نیرو و در کسری از ثانیه تعویض می‌شوند. تفاوتی نسخه DCT با جعبه دنده اتوماتیک معمولی این است که در جعبه‌دنده دوکلاچه، بخشی به نام مبدل گشتاور وجود نداشته و در عوض از کلاچ‌های چند صفحه‌ای تر در آن‌ها استفاده شده است. کلاچ تر یا خیس، کلاچی است که اجزای کلاچ را درسیالی غوطه‌ور می‌کند تا هم از حرارت و هم از اصطکاک آن بکاهد.

البته ناگفته نماند که برخی از انواع جعبه دنده دو کلاچه از نوع کلاچ خشک بوده که بیشتر برای شرایط خنک‌تر آب و هوایی مناسبند و گاهاً در مناطق گرم با افت محسوسی در کارکرد مواجه می‌شود.

از آنجایی که در جعبه دنده دو کلاچه انتقال قدرت از پیشرانه به چرخ‌ها به طور پیوسته اعمال و به اصطلاح قطع نمی‌شود، ما با کاهش مصرف سوخت و افزایش راندمان و نیز شتابگیری سریع‌تری در قیاس با انواع معمولی جعبه دنده های اتوماتیک مواجهه هستیم.

جعبه دنده DCT با توجه به پیچیدگی فنی و تعداد قطعات بیشتری که در آن به کار رفته اغلب از استهلاکی بالاتر و هزینه تعمیرات بیشتری در قیاس با نسخه اتوماتیک معمولی برخوردار است. پس چنانچه مخارج یک جعبه دنده در دراز مدت برای شما اولویت دارد بهتر است به خودروهایی با جعبه دنده اتوماتیک معمولی رجوع کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

دسته ها: خودرو, مقالات خودرو
برچسب ها: , ,
مطالب مرتبط
یکبار سوخت گیری
بیشترین مسافت طی شده با یکبار سوخت گیری متعلق به کدام خودرو است؟
جگوار
جگوار XJL در خاک ایران، ماجرای زندگی خودروهای سفارتی
فهرست